Τετάρτη, 26 Απριλίου 2017
Τι γνωρίζετε...


Χρόνης Μπότσογλου

Η ζωή και το έργο του

Χρόνης Μπότσογλου, Ζωγράφος, χαράκτης, Θεσσαλονίκη, 1941

Σπούδασε ζωγραφική στην ΑΣΚΤ (1961-1965), κοντά στο Γ. Μόραλη. Συνέχισε τις σπουδές του στην École des Beaux-Arts (1970-1972) στο Παρίσι. Η τέχνη του είναι κατεξοχήν ανθρωποκεντρική και, σε μεγάλο βαθμό, αυτοβιογραφική. Αυτό δεν αφορά μόνο τη θεματογραφία, αλλά και την άμεση συγκινησιακή σχέση που διατηρεί με τα εικαστικά του μέσα, σε όλα τα στάδια της επεξεργασίας ενός έργου. Από τις πρωιμότερες δοκιμές του στη ζωγραφική, είναι φανερό ότι τον ενδιαφέρει αφενός η παρατήρηση των οικείων του πραγμάτων –ανθρώπων και χώρων–, αφετέρου η εκφραστικά φορτισμένη ζωγραφική απόδοσή τους. Η μελέτη της εικόνας του ανθρώπινου σώματος είναι το μόνιμο χαρακτηριστικό του έργου του. Ο ίδιος έχει επανειλημμένα αναφερθεί στις επιρροές που έθρεψαν τις ζωγραφικές του αρχές: το Γ. Μπουζιάνη, τον Α. Giacometti και το Γ. Χαλεπά, στους οποίους θα προσθέταμε τον πρώτο του δάσκαλο Π. Σαραφιανό και τον Γ. Μόραλη. Όπως η πλειοψηφία των συνομήλικων του καλλιτεχνών, επιχείρησε αρκετές επαφές με τη σύγχρονη τέχνη του εξωτερικού και δέχτηκε ποικίλες επιδράσεις, από τις οποίες αφομοίωσε μόνον ό,τι ήταν αναγκαίο στην αναζήτηση της δικής του αλήθειας.

Έως τις αρχές τις δεκαετίας του '70, το ενδιαφέρον του επικεντρώνεται στην αναζήτηση ενός είδους νέας παραστατικότητας, με έκδηλη την προσπάθεια αποφυγής των παραδοσιακών μορφοπλαστικών στοιχείων. Τέτοιες εικαστικές ανησυχίες, σε συνδυασμό με την επιμονή σε μια θεματογραφία της καθημερινότητας, έχουν σχέση με το νεορεαλιστικό ρεύμα εκείνης της εποχής, όπως δείχνει και η συμμετοχή του στην ομάδα «Νέοι Έλληνες Ρεαλιστές». Στο ίδιο ιστορικό πλαίσιο μπορεί να ενταχθεί και η πολιτική στράτευση που χαρακτηρίζει κυρίως την αμέσως επόμενη φάση της παραγωγής του (μέχρι το 1978). Η ρεαλιστική εκδοχή της ζωγραφικής του διαφέρει από την ανάλογη κυρίαρχη τάση εκείνης της περιόδου, αφού σπάνια βασίζεται στη χρήση φωτογραφικών ντοκουμέντων, ενώ, επιπλέον, η βιωματική διάσταση, που διέπει την όλη διαδικασία κατασκευής των έργων του, ακυρώνει οποιαδήποτε πρόθεση ρεαλιστικής αντικειμενικότητας.


Κάντε κλικ πάνω στις εικόνες για να τις δείτε μεγαλύτερες

Στη διάρκεια της περιόδου που ακολουθεί, μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του '80, η ζωγραφική του εξελίσσεται προς ένα σαφέστερα προσωπικό ύφος, που συγκροτείται κατά κύριο λόγο μέσα από την επεξεργασία του εικαστικού χώρου και τον ειδικό χειρισμό του χρωματικού υλικού. Όλο και περισσότερο, η ανθρώπινη μορφή πρωταγωνιστεί. Η ατομική, κοινωνική και καλλιτεχνική υπόσταση του δημιουργού αναλύονται και σχολιάζονται με ζωγραφικούς όρους, σε αυτοπροσωπογραφίες, γυμνά και προσωπογραφίες οικείων προσώπων. Τα διάφορα στάδια της αργής και επίπονης διαδικασίας, που καταλήγει στην οριστική μορφοποίηση κάθε φιγούρας, παραμένουν εμφανή στην τελική, σχεδόν ανάγλυφη, εικόνα. Η υπερεκφραστική αποτελεσματικότητα αυτής της μεθόδου δεν απέχει πολύ από κάποια εξπρεσιονιστικά γνωρίσματα, τα οποία άλλωστε ανιχνεύονται στο σύνολο του έργου του.

Στη συνέχεια της πορείας του μέχρι τις πρόσφατες εκθέσεις του, η υπαρξιακή διάσταση της τέχνης του κορυφώνεται. Η ενδοσκόπηση αγγίζει τα βάθη της μεταφυσικής αγωνίας και η παρατήρηση του κόσμου παίρνει διαστάσεις στοχασμού για τη φθορά των ανθρώπινων αξιών. Η αύξηση της ψυχικής έντασης, όπως και στο παρελθόν, εκτονώνεται με την άμεση αντανάκλασή της στην επεξεργασία του ζωγραφικού υλικού. Στις τεχνικές που είχε έως τώρα επιλέξει (ελαιογραφία, υδατογραφία και χαρακτική σε χαλκό) προστίθενται νέα υλικά. Οι εικόνες ανοίγονται στον τρισδιάστατο χώρο με γύψινα γλυπτά και μεταλλικές κατασκευές. Αν και οι μορφές μοιάζουν διαλυμένες, στα όρια της αποσύνθεσης, η καλλιτεχνική πρόταση υπερβαίνει το απαισιόδοξο σχόλιο, καθώς ο χώρος οργανώνεται σε καθαρές ρυθμικές ενότητες, που μετατρέπουν το αυτοκαταστροφικό πάθος σε αισθητική δημιουργία.

Όπως ήταν ανέκαθεν φανερό από την επιτυχία του στο κοινό και στην τεχνοκριτική, εκπροσωπεί με εντυπωσιακό και πολύ προσωπικό τρόπο μια σημαντική γενιά καλλιτεχνών που έδωσαν το στίγμα μιας ελληνικής ζωγραφικής με σύγχρονο προβληματισμό και εμμονή στις ποιοτικές αξίες. Παρά την έξαρση της ατομικότητάς του, η λυτρωτική λειτουργία της καλλιτεχνικής πράξης εξασφαλίζει έναν πολύτιμο πνευματικό αντίκτυπο για όσους πλησιάζουν αυτή την τέχνη.

Έχει παρουσιάσει το έργο του σε ατομικές εκθέσεις [στην Αθήνα, στη Θεσσαλονίκη και το Παρίσι] και έχει πάρει μέρος σε ομαδικές εκθέσεις [στην Ελλάδα και στο εξωτερικό].

Έργα του βρίσκονται στην ΕΠΜΑΣ (Εθνική Πινακοθήκη), στις Πινακοθήκες του Δήμου Αθηναίων και Ρόδου, στην Πινακοθήκη Αβέρωφ, Στη Συλλογή ΜΙΕΤ, στο Μουσείο Βορρέ, στη Βιβλιοθήκη της Βουλής των Ελλήνων, στο ΕΜΠ, Στο ΑΠΘ, στο ΥΠ.ΠΟ κ.α.

Συνεργάστηκε με την Επιθεώρηση Τέχνης (1961-1965) και με το "Ελεύθερο Θέατρο" (1973). Τα τελευταία χρόνια έχει αυξηθεί το ενδιαφέρον του για την εικονογράφηση ποητικών έργων [...] και τη συνεργασία με λογοτέχνες και θεωρητικούς. Έχει δημοσιεύσει κείμενα σε καταλόγους εκθέσεων, λογοτεχνικά περιοδικά και άλλα έντυπα, ενώ επιδόθηκε και στην αρθρογραφία, με τακτικές επιφυλλίδες για θέματα τέχνης στις εφημερίδες Τα Νέα (1990-1991) και Το Βήμα (1992-1994). Δίδαξε σχέδιο σε ιδιωτική σχολή διακοσμητικών τεχνών (1974-1976). Από το 1989 διδάσκει ζωγραφική στην ΑΣΚΤ ως καθηγητής [...].

(Από το Λεξικό Ελλήνων καλλιτεχνών, Μέλισσα, 1999)

Σύνδεσμοι στο Διαδίκτυο για τον Χρόνη Μπότσογλου

 

7 Ιουνίου 2010

Αρχική σελίδα | Επικοινωνία | Ανακοινώσεις | Χάρτης Ιστοχώρου Σχεδιασμός | © 2008/09 E.E.I.
Ψυχικό: Στεφάνου Δέλτα 15 Π. Ψυχικό 154 52, +30 210 6798100 • Κάντζα: Κάντζα Αττικής 153 51 • Ταχ.Θυρ. 65005 154 10, Π. Ψυχικό • info@haef.gr